Orta Anadolu'da volkanik zirvelerin altındaki olgun buğday ovasında yürüyen bir üretici

Anadolu Halk Mutfağı Derneği

Anadolu bir anı değil. Hâlâ pişiriyor.

Dünyanın en eski kesintisiz mutfak kültürlerinden birini — coğrafyasını, tekniklerini, üreticilerini ve sofralarını — belgeleyen ve bu bilgiyi günlük kullanımda tutan bir araştırma derneğiyiz.

Aşağı in ↓

Duruş

Yemek yalnızca görünen katmandır. Altında coğrafya, birikmiş bilgi, topluluk ve hafıza durur — bir uygarlığın çalışan parçaları.

Dernek nostalji sergilemiyor. Saha araştırması yapıyor, açık şekilde yayınlıyor, üreticinin geçimini savunuyor ve arşivi mutfaklara geri veriyor. Belgelediğimiz şey eski olduğu için değil, hâlâ kullanıldığı için kırılgandır; kullanım ise kesintiye uğrayabilir.

01Coğrafya

Ürünler, yenilebilir hâle gelmiş coğrafyalardır

Rakım, tuzluluk, rüzgâr ve yağış bir vadinin ne yetiştireceğini belirler. Ürünleri, onları var eden araziye geri bağlayarak kayda geçiriyoruz.

Ürünler, yenilebilir hâle gelmiş coğrafyalardır
02Bilgi

Teknik, birikmiş bir zekâdır

Fermente etmek, kurutmak, salamura yapmak, toprağa gömmek, tütsülemek. Her yöntem, buzdolabından yüzyıllar önce çözülmüş bir iklim sorununun cevabıdır. Bunları folklor değil, yaşayan bilgi olarak kaydediyoruz.

Teknik, birikmiş bir zekâdır
03Topluluk

Sofra bir toplumsal kurumdur

Kim pişirir, kim servis eder, kimin hakkı olan bir tabak vardır. Anadolu sofrası akrabalığı, emeği ve konukseverliği kodlar. Bu tanıklığı, onu taşıyan insanların kendi sözleriyle kaydediyoruz.

Sofra bir toplumsal kurumdur
04Hafıza

Bir yemek, geçmişe giden en kısa yoldur

Tat; yerinden edilmeye, göçe ve sessizliğe rağmen yaşar. Kesintiye uğramış mutfakları topluluklarla birlikte yeniden gün yüzüne çıkarıyor ve onları vitrinde değil, kullanımda tutuyoruz.

Bir yemek, geçmişe giden en kısa yoldur
İznik çini parçalarından oluşan Anadolu haritası
Bir coğrafya, çok parçaHer parça ayrı bir yerin deseni; birlikte aynı coğrafyayı kuruyor.

Yaşayan arşiv

Her şey birbirine bağlı. İstediğiniz yerden girin.

Ürünler

Yerel buğday çeşitleri, yabani otlar, tuzlar, baklagiller — onları biçimlendiren arazi ve mevsimle birlikte kaydedilir.

Bölgeler

İl sınırları değil, saha çalışmasıyla çıkarılmış mutfak coğrafyaları.

Üreticiler

Hâlâ üretimin içinde olan yetiştiriciler, değirmenciler, mandıralar ve toplayıcılar.

Sözlü tarih

Mutfak bilgisinin, onu taşıyan insanların kendi sözleriyle kaydı.

Teknikler

Fermente etme, kurutma, salamura, gömme, tütsüleme — yaşayan bilgi olarak belgelenir.

Araştırma

Saha notları, yayınlar ve isteyen herkesle paylaşılan açık materyal.

Bir iz, bir diğerini çekiyor

Açık çalışmalar

Doğu Anadolu'da taş bir mandırada olgunlaşmış tekerlek peynir tutan yayla peynircisi

Yayla mandıracılığı: çiğ süt, dağ merası ve kuşaklar arasında aktarılan bilgi.

Bir tarifi korumak yeterli değil. Onu pişirecek insanın hâlâ orada olmasını sağlamak gerekir.

Sıvada, elle boyanmış kobalt ve turkuaz İznik çini parçaları

Kaplar birer kanıttır. Sır kimyası, cidar kalınlığı ve ağız aşınması, bir yemeğin yazıya geçmesinden çok önce nasıl pişirildiğini anlatır.

Dernek

Aynı sofrada buluşmak

Şefler, akademisyenler, araştırmacılar, üreticiler, öğrenciler ve gastronomiye gönül veren herkes bu çalışmanın parçası olabilir. İletişim kurmak, iş birliği önermek veya üyelik hakkında bilgi almak için e-posta adresinizi bırakın.